دارد . داروهاى حقنه‌اى بسيار خوبى هستند كه داروى تركيبى زير يكى از آنها است : نسخه : آب افشرهء هندوانه ، آب خيارچنبر خوردنى ، آب كدو و آب افشرهء خرفه با روغن گل و كمى كافور مايهء حقنه شوند بسيار بهره مىرساند . بايد جاى بيمار تا امكان دارد سرد باشد و خلوت باشد و مردم به دورش اجتماع نكنند و بادبزنهاى بسيار در اتاق بيمار آويزان باشند . قطعه يخهاى بسيار پهلوى هم در اتاق قرار گيرند . اگر جاى بيمار خانه‌اى باشد كه به تازگى كاه و گل اندود شده باشد ، و بويژه اگر كاهدان خالى خانه باشد و پنبهء پاپيروس ( بردى ) در آن باشد بهتر است . اگر امكان داشته باشد ، فواره‌ها و آب‌پاشها در جاى نزديك بيمار باشند و آب صاف از آنها بريزد . يا رختخواب بيمار بر كنار حوض باشد و حوض وسيلهء چيزهاى مشبك پوشيده باشد ، بسيار خوب و مناسب است . بايد زيراندازى كه بيمار بر آن خوابيده است از زيراندازهاى طبرستانى و امثال آن باشد . بقيهء اطاق و محل سكونت بيمار با شاخه‌هاى بيد و شاخه‌هاى درخت به و گياهان خوشبوى فرش شود . گلاب ، آب سيب ، آب نيلوفر ، خود گل محمدى و بنفشه را بر رخسارهء بيمار بپاشند . ظرفهايى پر از ميوه‌هاى قاچ‌شدهء خوشبوى سردمزاج در اطراف بيمار گذاشته شوند . منظور از ميوه‌هاى خوشبوى سردمزاج سيب ، به و انواع گلابى خوشبوى است . قاچ‌شدهء ميوه‌ها را آب نيلوفر ، گلاب و آب بيد بپاشند . صندل و كافور ساييده را بر ميوه‌ها بپاشند . و بالاخره كمى شراب خوشبوى نيز بر ميوه‌ها بچكانند بهترين و مناسب‌ترين وضع براى بيمار تب شديد فراهم آمده است . اين بود وسايل سردى بخشيدن هواى محيط بيمار . غذاى بيمار راجع به غذاى بيماران تب عفونى بياناتى داشته‌ايم و ياد گرفته‌اى ! اگر خواستى كه غذاى بيمار همراه سردى بخشيدن به جسم ملين هم باشد ، آب كدو ، آب هندوانه - كه ويژگى دارد - آب خيارچنبر خوردنى و آب خيار به بيمار بده . كاهو با سركه بهتر از همه است . براى تسكين تشنگى بيمار تب‌دار ، مشروب فوگان كه از نان بىسپوس و آب پنير و دوغ چندين بار پالاييده و تصفيه شده مىسازند بسيار خوب است . اگر نياز بود كه مشروب بيمار با سردى بخشيدن به بدن شكم را نيز بند آورد ، يكى از اين مشروبها را بخورد ؛ آب انار ميخوش ، آب انار ترش ، آب غوره ، آب شاه‌توت ، آب ليموى نمك‌نزده ، آب ترنج ، آب زرشك و امثال آنها . داروهاى پاشيدنى و گذاشتنى در سرد گردانيدن بدن بيمار و فرونشاندن شدت حرارت عبارتند از : افشره‌هاى شناخته و بويژه گلاب يا افشرهء گل شاداب با صندل و كافور . اگر آب